Terug

Het omvangrijke oeuvre, van Ton van Reen getuigt van zijn belangstelling voor historische onderwerpen. Bekend is zijn lijvige epos De bende van de Bokkenrijders, over de opkomst en neergang van groepen arme lieden die, gedreven door hongersnood, in de achttiende eeuw het recht in eigen hand namen. Opmerkelijk is ook Van Reens visie op de herkomst van de kabouters, verstoten mongoloïde kinderen, waarover hij schreef in Klein volk. En de Tweede Wereldoorlog keert regelmatig als thema in zijn romans terug. De rode draad is steeds het leven van alledag en de positie van de gewone mens. Zo ook in de recent verschenen, bijna duizend pagina's tellende verzamelbundel Rijke levens. Rijke levens telt zeven romans en novellen, die spelen in het katholieke Limburg van de jaren vijftig en zestig. Ton van Reen was niet van plan een kroniek van het rijke roomse leven te schrijven. Het was toeval dat deze roman fleuve ontstond. 'Het, begon', zegt de schrijver, 'toen ik in het begin van de jaren tachtig ziek werd. Door de confrontatie met de dood zag ik pas wat mijn vroeg gestorven vader had meegemaakt. Het niet zien opgroeien van je kinderen is het ergste wat een ouder kan overkomen. Ik nam mezelf mee terug naar het jaar dat mijn vader ziek was en stierf. Die herinneringen legde ik vast in Het winterjaar, het eerste boek in wat later een reeks zou worden.' Ton van Reen staat niet bekend als overtuigd katholiek. Hij trekt zich weinig aan van autoriteiten, laat staan van de kerkelijke. Maar Rijke levens is niet bedoeld als stellingname voor of tegen het katholicisme.

'Als je verslaggever van je tijd bent, kun je geen profeet zijn. Je neemt waar en plaatst die waarnemingen in een verband. Zonder commentaar. Zonder te schoppen. Bij mij geen pastoors in met zaad bevlekte togen. Wel ben ik cynisch over het instituut. Ik geloof niet dat Maria is verschenen, maar ik heb veel bedevaartplaatsen

'Als je verslaggever van je tijd bent,

kun je geen profeet zijn.'

Het gezin Van Reen met de vader over wie hij schreef in Het winterjaar

bezocht, want daar zie je wat de kern is van het geloof. Mensen krijgen aandacht. Dat houdt ze op de been. De mooiste portretten heb ik gemaakt van missionarissen en nonnen die ik als helden heb beschreven, ook al deugde hun boodschap niet.' Dat Rijke levens zich volledig in Limburg afspeelt, wil nog niet zeggen dat het niet ook daarbuiten interessant is. 'Wat ik beschrijf, geldt voor heel katholiek Europa, of je nu in Helden-Panningen woont of in Sevilla. Zelfs in Mexico, waar ik de weken voor Kerstmis was, zie je hetzelfde terug. Natuurlijk is de Peel erg aanwezig in mijn werk. Het is het landschap van mijn jeugd. En je weet dat oudere mensen altijd teruggaan naar de plek waar ze zijn opgegroeid. Het belang van het verleden heb ik leren zien door mijn grootmoeder. Zij vertelde altijd verhalen over vroeger en ze had een kritische kijk.'

Daarmee is de bundel, net zomin als aan plaats, niet gebonden aan tijd of leeftijd. 'Wat ik zou willen is dat mensen na het lezen van het boek het gevoel van solidariteit overhouden. Gemeenschapszin, voor elkaar opkomen, de warmte van het gezin dat laat ik zien. Ik zeg niet dat het vroeger beter was. Het was anders. Ik denk dat jongeren uitgekeken zijn op het individualisme van de jaren tachtig en negentig. Het valt me op dat de projecten voor kinderen die ik in Afrika heb opgezet, de belangstelling van jongeren hebben. Zij helpen mij en dat stemt hoopvol.'

Terug

Copyright: Ton van Reen.
Contact: tonvanreen@planet.nl